Olası nedenler
- 01
Astım
Astımda hava yolu daralması gece ve sabaha karşı belirginleşir; gece öksürükle uyanmak astım kontrolünün yetersiz olduğunun işareti olabilir.
Ayrıntılı bilgi → - 02
Mide reflüsü
Yatınca mide içeriğinin yemek borusuna kaçması kolaylaşır; geç yenen yemekler sonrasında öksürük, boğazda yanma ve ses kısıklığı görülebilir.
- 03
Geniz akıntısı ve alerjik rinit
Sırt üstü yatınca burun ve sinüs akıntısı boğaza süzülerek öksürüğü tetikler; sabah boğazda balgam hissi olur.
- 04
Kalp yetmezliği
Yatınca akciğerlere sıvı birikmesi öksürük ve nefes darlığına yol açar; kişi birkaç yastıkla veya oturarak rahatlar. Kardiyoloji değerlendirmesi gerekir.
- 05
ACE inhibitörü grubu ilaçlar
Gece de belirgin olabilen kuru, gıcıklı öksürük yapabilir; ilaç değişikliği hekimce yapılır.
- 06
KOAH ve kronik bronşit
Sigara içenlerde gece biriken balgam sabaha karşı ve uyanınca öksürükle atılır.
Ayrıntılı bilgi →
Acil başvuru gerektiren durumlar
- Gece nefes darlığı ve öksürükle uyanıp oturmadan rahatlayamıyorsanız, köpüklü veya pembe balgam varsa 112'yi arayın.
- Gece öksürük nöbeti sırasında morarma, konuşamayacak kadar nefes darlığı veya bilinç bulanıklığı varsa 112'yi arayın.
- Gece öksürüğüne ateş, gece terlemesi, kilo kaybı veya kanlı balgam eşlik ediyorsa kısa sürede göğüs hastalıkları uzmanına başvurun.
- Bilinen astımı olan biri haftada birden fazla gece öksürükle uyanıyorsa tedavisi gözden geçirilmelidir.
Ne yapmalısınız?
- Öksürüğün gecenin hangi saatinde başladığını, uykudan uyandırıp uyandırmadığını not edin.
- Akşam yemeğini yatmadan en az 2–3 saat önce bitirin; yatağın baş tarafını hafifçe yükseltin.
- Yatak odasını havalandırın; nevresimleri sık ve sıcak suyla yıkayın, toz tutan eşyaları azaltın.
- Yatak odasında sigara içilmesine izin vermeyin.
- Tansiyon ilacı kullanıyorsanız hekiminize öksürüğünüzden bahsedin; ilacı kendiniz kesmeyin.
- Gece öksürüğü 3 haftayı geçtiyse göğüs hastalıkları uzmanına başvurun.
Gece yatınca öksürük neden artar?
Gece öksürüğünün artmasının başlıca nedenleri yatış pozisyonu ve vücudun gece ritmidir; astım, reflü ve geniz akıntısı bu nedenle gece belirginleşir. Sırt üstü yatınca burun akıntısı boğaza süzülür, mide içeriği yemek borusuna daha kolay kaçar ve kalp yetmezliği olanlarda akciğerlere sıvı birikimi artar.
Astımda hava yollarındaki iltihap ve daralma, vücudun doğal gece ritmine bağlı olarak sabaha karşı en yüksek düzeye ulaşır. Yatak odasındaki ev tozu akarları, evcil hayvan tüyleri ve kuru hava da hassas hava yollarını uyarabilir. Gündüz fark edilmeyen hafif bir öksürük, gece sessizliğinde ve uykunun bölünmesiyle daha rahatsız edici hâle gelebilir.
Gece öksürüğü hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
Gece artan öksürükte değerlendirilen başlıca hastalıklar şunlardır:
- Hava yolu hastalıkları: astım, öksürük varyant astım, KOAH
- Üst solunum yolu: alerjik rinit, kronik sinüzit, geniz akıntısı
- Sindirim sistemi: gastroözofageal reflü
- Kalp: kalp yetmezliği
- İlaçlar: ACE inhibitörü grubu tansiyon ilaçları
- Uyku sırasında solunum bozuklukları: uyku apnesi ile reflü ve öksürük birlikte görülebilir
Gece öksürüğünüzü nasıl gözlemleyebilirsiniz?
Öksürüğün gecenin hangi bölümünde ortaya çıktığı ve neyle rahatladığı tanıya yön verir. Yatar yatmaz başlayan ve oturunca azalan öksürük reflü ya da geniz akıntısını, sabaha karşı 3–5 arası uyandıran öksürük ve hırıltı astımı düşündürebilir.
Gece nefes darlığıyla uyanıp pencereye koşma ihtiyacı ve birkaç yastıkla yatma alışkanlığı kalp yetmezliğine işaret edebilir. Ağır yemeklerden sonra artan öksürük ve ağızda ekşi tat reflüyle uyumludur. Horlama ve tanıklı nefes durmaları da varsa uyku apnesi açısından değerlendirme gerekir. Eşinizin gözlemleri de bu noktada yardımcı olabilir.
Gece öksürüğü için hangi doktora gidilir?
Haftalardır süren gece öksürüğünde ilk başvurulacak branş göğüs hastalıklarıdır. Göğüs hastalıkları uzmanı astım ve KOAH'ı solunum testleriyle değerlendirir ve diğer olası nedenler için gerekli yönlendirmeleri planlar.
Mide yanması ve ekşime ön plandaysa gastroenteroloji, burun tıkanıklığı ve geniz akıntısı belirginse KBB, yatınca artan nefes darlığı ve bacak şişliği varsa kardiyoloji değerlendirmesi gerekir. Gece öksürüğünün birden çok nedeni olabileceğinden bu değerlendirmeler çoğu zaman birbirini tamamlar.
Gece öksürüğünde hangi tetkikler yapılır?
Muayeneden sonra tetkikleri şüphelendiğim nedene göre seçiyorum:
- Solunum fonksiyon testi ve bronkodilatör sonrası geri dönüşüm testi
- Nefeste nitrik oksit (FeNO) ölçümü ve kanda eozinofil düzeyi
- Akciğer grafisi
- Alerji testi: ev tozu akarı ve hayvan alerjisi şüphesinde
- Kalp yetmezliği şüphesinde NT-proBNP, EKG ve ekokardiyografi
- Horlama ve tanıklı nefes durması varsa uyku testi
Gece öksürüğü nasıl geçer?
Gece öksürüğünün kalıcı olarak geçmesi, nedenin tedavi edilmesine bağlıdır. Astımda inhaler kortikosteroid içeren düzenli tedavi gece belirtilerini belirgin şekilde azaltır. Reflüde akşam yemeğini erken yemek, yatağın baş tarafını yükseltmek, kilo vermek ve gerekirse asit azaltıcı ilaçlar kullanılabilir.
Geniz akıntısında burun spreyleri ve alerji tedavisi, kalp yetmezliğinde kardiyoloji tarafından düzenlenen tedavi uygulanır. Yatak odasında toz akarı kontrolü, uygun nem ve sigara dumanından arındırılmış bir ortam her nedende yardımcı olur. Öksürük kesici ilaçlar geçici rahatlama sağlasa da nedeni ortadan kaldırmaz.
Ankara Çankaya'da gece öksürüğü değerlendirmesi
Ankara'da gece öksürüğü nedeniyle uykusu bölünen hastalarımı Çankaya'daki Acıbadem Bayındır Kavaklıdere Hastanesi'nde değerlendiriyorum. Astım, kronik öksürük ve uyku bozuklukları ilgi alanlarım arasında yer aldığından gece öksürüğünü bu üç açıdan birlikte ele alıyorum.
Ankara'da kış aylarında artan hava kirliliği de gece öksürüğünü ağırlaştırabilir; bu dönemde yatak odasını kirli havanın yoğun olduğu saatlerde uzun süre havalandırmamak yararlı olabilir.
Sık sorulan sorular
Gece öksürüğü astım belirtisi mi?
Yatınca öksürük reflüden mi olur?
Gece öksürüğü kalp yetmezliği belirtisi olabilir mi?
Gece öksürüğüne evde ne iyi gelir?
Gece öksürüğü neden sadece yatınca başlıyor?
Ev tozu akarı gece öksürüğü yapar mı?
Tansiyon ilacı gece öksürüğüne yol açar mı?
Ankara'da gece öksürüğü için hangi doktora gidilir?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Ani ve şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı, dudaklarda morarma, bol kanlı balgam veya bilinç bulanıklığında 112’yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
